Rehber
Lisanssız GES ve mahsuplaşma nedir?
Çatınıza güneş paneli kurduğunuzda ürettiğiniz elektriğin bir kısmını hemen kullanırsınız, bir kısmı şebekeye gider. Bu iki akışın faturanıza nasıl yansıdığını mahsuplaşma kuralları belirler. Bu rehber kavramları sade bir dille anlatır ve güncel kuralları nereden teyit edeceğinizi gösterir.
Kısa cevap
Lisanssız üretim, ağırlıklı olarak kendi tüketimini karşılamak amacıyla kurulan ve elektrik üretim lisansı alınmadan, mevzuatta tanımlanan koşullarla şebekeye bağlanan üretim tesislerini anlatmak için kullanılan addır. Çatı tipi GES (güneş enerji sistemi) projelerinin büyük kısmı bu kapsamda düşünülür. Mahsuplaşma ise ürettiğiniz ve tükettiğiniz elektriğin belirli bir dönem içinde karşılıklı düşülmesidir. Mahsup döneminin uzunluğu, fazla üretimin nasıl değerlendirildiği ve sınırlar mevzuatla belirlenir ve değişebilir; yatırım kararından önce güncel kuralı resmi kaynaktan teyit edin.
Bu rehber Ufkon editörlüğü tarafından hazırlanmış ve 19.10.2026 tarihinde gözden geçirilmiştir. Bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali veya teknik danışmanlık yerine geçmez.
Lisanssız üretim ne anlama gelir?
Elektrik piyasasında üretim yapmak için kural olarak lisans gerekir. Lisanssız üretim ifadesi, mevzuatın belirli koşullar altında lisans yükümlülüğü aramadığı, genellikle bir tüketim noktasıyla ilişkilendirilen küçük ve orta ölçekli tesisleri anlatır. Ev, işyeri ve fabrika çatılarındaki güneş paneli sistemleri çoğunlukla bu çerçevede planlanır.
Hangi tesisin bu kapsama girdiği, kurulu güç sınırları, tüketimle ilişki şartı ve başvuru belgeleri ilgili yönetmeliklerle düzenlenir. Bu kurallar zaman içinde güncellenir. Bu nedenle sayfada belirli bir sınır, oran ya da tarih yazmıyoruz; bunları resmi metinden okumanızı öneriyoruz.
Mahsuplaşma nasıl işler?
Güneş paneli gündüz üretir. Üretim anında evinizde ya da tesisinizde çalışan cihazlar elektriği doğrudan kullanır; buna öz tüketim denir. Üretim o anki tüketiminizden fazlaysa fazlası şebekeye verilir. Akşam ve gece ise şebekeden elektrik çekersiniz. Çift yönlü sayaç her iki yöndeki enerjiyi ayrı ayrı ölçer.
Mahsuplaşma, şebekeye verdiğiniz enerjiyle şebekeden çektiğiniz enerjinin belirli bir dönem içinde birbirinden düşülmesidir. Fatura, bu hesaptan sonra kalan net tüketim üzerinden çıkar. Fazla üretimin nasıl değerlendirileceği de aynı kurallarla belirlenir.
Mahsup döneminin uzunluğu neden önemli?
Mahsup dönemi uzadıkça gündüz fazlası, aynı dönemdeki akşam tüketimini karşılayabilir. Dönem kısaldıkça, örneğin aynı gün içindeki farklı saatler birbirinden ayrı hesaplandığında, üretim anında tüketmek daha değerli hale gelir. Bu yüzden mahsup kuralı; sistem boyutunu, öz tüketim oranını ve batarya eklemenin mantıklı olup olmadığını doğrudan etkiler.
Abone grubu fark yaratabilir
Mesken, ticarethane, sanayi gibi abone grupları için kurallar farklılaşabilir. Kurulum firmasından teklifteki üretim ve tasarruf hesabının hangi abone grubu ve hangi mahsup kuralına göre yapıldığını yazmasını isteyin.
Teklif okurken karşılaşacağınız kavramlar
| Kavram | Ne anlama gelir? | Neden önemli? |
|---|---|---|
| Öz tüketim | Üretilen elektriğin aynı anda tesiste kullanılan kısmı | Şebekeden çekilen enerjiyi doğrudan azaltır |
| Fazla üretim | Tüketimi aşan ve şebekeye verilen enerji | Değerlendirilme biçimi mevzuata bağlıdır |
| Mahsup dönemi | Verilen ve çekilen enerjinin karşılıklı düşüldüğü zaman aralığı | Kısa dönemde öz tüketimin önemi artar |
| Çift yönlü sayaç | Şebekeye verilen ve şebekeden çekilen enerjiyi ayrı ölçen sayaç | Mahsup hesabının temel verisidir |
| Bağlantı görüşü ve anlaşması | Tesisin şebekeye hangi koşullarla bağlanacağını belirleyen süreç | Takvimi ve bağlantı maliyetini etkiler |
Başvurudan önce sorulacak sorular
Başvuru adımları ve istenen belgeler tesisin büyüklüğüne, bağlantı şekline ve güncel düzenlemelere göre değişir. Bu işleri çoğunlukla kurulum firması ya da birlikte çalıştığı mühendislik ekibi yürütür. Aşağıdaki soruları teklif aşamasında sorun:
- Projem hangi kurallara göre değerlendirilecek ve bu kuralın resmi dayanağı nedir?
- Teklifteki üretim ve tasarruf hesabında hangi mahsup varsayımı kullanıldı?
- Başvuru, proje onayı ve bağlantı işlemlerini kim yürütecek; bedeli teklife dahil mi?
- Bölgemdeki şebekede bağlantı kapasitesi konusunda bilinen bir kısıt var mı?
- Onay süreleri iş takvimine nasıl yansıtıldı?
Lisanssız üretim ve mahsuplaşmaya ilişkin düzenlemeler Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından yayımlanır ve Resmî Gazete'de duyurulur. Bölgenize özgü bağlantı süreci için elektrik dağıtım şirketinize başvurun. Bu sayfa hukuki görüş değildir.
Sistem büyüklüğüne etkisi
Mahsup kuralı, "ne kadar büyük kurarsam o kadar iyi" yaklaşımını her zaman doğrulamaz. Fazla üretimin değeri düşükse, tüketim profilinize uygun bir sistem gücü daha iyi sonuç verebilir. Gündüz tüketimi yüksek olan işyerleri ve fabrikalar öz tüketimden daha çok yararlanır; konutlarda akşam tüketimi belirleyici olur.
Farklı firmalardan aynı varsayımlarla hazırlanmış teklif almak, karşılaştırmayı anlamlı kılar. Proje talebi oluşturduğunuzda kimliğiniz gizli kalır; ilgilenen onaylı firmalar kilidi açıp size yazar. Ufkon kurulum yapmaz ve komisyon almaz. Ayrıntılar nasıl çalışır sayfasında.
Öz tüketimi artırmanın pratik yolları
Kurallar ne olursa olsun, ürettiğiniz elektriği üretim anında kullanmak genellikle en değerli kullanımdır ve yenilenebilir enerji yatırımınızdan daha fazla yarar sağlar. Bunun için büyük yatırım gerekmez; tüketim alışkanlıklarında küçük değişiklikler fark yaratabilir:
- Çamaşır, bulaşık makinesi ve su ısıtıcı gibi zamanlanabilir yükleri gündüz saatlerine kaydırın.
- İşyerlerinde soğutma, kompresör ve pompa gibi büyük tüketicilerin çalışma saatlerini üretim profiline göre planlayın.
- İzleme uygulamasında üretim ve tüketim eğrilerini birlikte takip edin; örtüşmeyen saatleri görün.
- Akşam tüketimi yüksekse batarya seçeneğini, tüketim artışı bekleniyorsa sistem büyüklüğünü firmayla birlikte yeniden değerlendirin.
Sık sorulan sorular
Fazla ürettiğim elektrik ne olur?
Tüketiminizi aşan enerji şebekeye verilir. Bu enerjinin mahsup hesabında nasıl değerlendirileceği ve karşılığında ödeme yapılıp yapılmayacağı güncel mevzuata bağlıdır; teklifteki varsayımı firmadan yazılı isteyin ve resmi kaynaktan teyit edin.
Saatlik mahsuplaşma nedir?
Verilen ve çekilen enerjinin saat saat ayrı hesaplanmasını anlatan bir kavramdır. Hangi abone gruplarına ve hangi tarihten itibaren uygulandığı mevzuatla belirlenir; güncel durumu EPDK duyurularından ve dağıtım şirketinizden teyit edin.
Evim için lisanssız GES kurabilir miyim?
Konut çatılarında güneş paneli kurulumu yaygındır. Projenizin hangi koşullarla bağlanabileceğini saha keşfinden sonra kurulum firmanız ve dağıtım şirketi netleştirir. Başlangıç için ev için güneş paneli sayfasına bakın.
Mahsuplaşma kuralları değişirse ne olur?
Düzenlemeler zaman içinde güncellenebilir ve geçiş hükümleri içerebilir. Sözleşmeden önce, değişikliğin mevcut ve yeni başvurulara nasıl uygulandığını kurulum firmanıza ve resmi kaynaklara sorun.
Başvuruyu Ufkon mı yapıyor?
Hayır. Ufkon başvuru yapmaz, kurulum yapmaz ve komisyon almaz. Proje talebinizle onaylı firmalara ulaşırsınız; başvuru ve kurulum seçtiğiniz firmayla aranızdaki sözleşmeye göre yürür.
İlgili sayfalar
Mahsup varsayımlarını açıkça yazan güneş paneli teklifleri toplayın.
İlk proje talebi ücretsiz · Teklif istemek isteğe bağlı
Proje Talebi Oluştur İlk proje talebi ücretsiz · 2 dakika · Kart bilgisi istenmez